Onze visie op een gezonde bedrijfscultuur is dat het een flinke dosis positiviteit in zich heeft. Dat creëer je door positief leiderschap toe te passen, iets waar ik in het vorige artikel over schreef. Waardering en erkenning spelen een belangrijke rol in positief (ook wel heliotropisch) leiderschap. En juist dat mist vaak op de werkvloer! Onze missie is om daar verandering in te brengen.

Uit verschillende psychologische onderzoeken* blijkt dat ons instinct gefocust is op ‘slecht nieuws’. En dat hebben we meegekregen uit de oertijd. Toen betekende het op tijd handelen op slecht nieuws (er komt een tijger op me af!) het verschil tussen leven en dood. Ondanks die focus op slecht nieuws, blijkt dat wij als mens nauwkeuriger zijn in het verwerken en herinneren van positieve informatie en impulsen. Dat noemen we het heliotropisch effect: de neiging die levende wezens hebben om zich te richten op positiviteit. Het meest zichtbaar is dat in planten: die groeien naar het licht toe. Diverse studies hebben aangetoond dat dit effect mensen positief beïnvloed in hun gedachten, oordelen, emoties en communicatie. Ze ervaren meer geluk en welzijn. En dat levert in organisaties als geheel positieve resultaten op.

In heliotropisch leiderschap is het positief bekrachtigen van mensen door erkenning en waardering een belangrijk middel.

Het verschil tussen erkenning en waardering

Wanneer jouw collega iets goed gedaan heeft, een rapportage netjes en op tijd heeft aangeleverd, kun je daar erkenning voor geven. “Dat heb je mooi gedaan, bedankt!” Dat is erkenning, een reactie op wat je collega gedaan heeft. Erkenning is in deze zin een reactiefmiddel om je collega positief te bekrachtigen. Een goed middel, maar het heeft wel een schaduwzijde wanneer je het onoplettend inzet. Wanneer je alleen positief bekrachtigt als reactie op goed geleverd werk, zal jouw collega het gevoel krijgen er alleen toe te doen op het moment dat er goed werk wordt geleverd.  Hij of zij doet er niet toe, alleen hetgeen geproduceerd wordt. En fouten maken mag niet. Perfectionisme ligt dan op de loer.

Wanneer je vanuit dankbaarheid en integriteit naar je collega gaat en zegt: “Joh, ik ben zo blij dat jij er bent!” of “Ik waardeer jouw enorm. Je maakt echt een verschil hier”. Op dat moment waardeer je jouw collega om wie hij/zij is. Je laat zien dat je collega ertoe doet. Ongeacht wat of hoe jouw collega het werk doet.

Waardering uiten vereist moed. De moed om kwetsbaar en authentiek te zijn.

Waardering uiten vereist moed. Je geeft als het ware een cadeau weg waar veel mensen naar hunkeren: waardering om wie ze zijn. Maar net zoals bij het geven van een echt cadeau zit er voor jou ook iets in. De daad van het geven, zo blijkt uit onderzoek*, maakt je gelukkiger. Bovendien blijkt dat gelukkige mensen vaker geven, het kan dus een soort positieve spiraal worden.

Waardering of erkenning ontvangen

Ik vond het vroeger moeilijk als iemand waardering naar mij uitsprak. Zo speelde ik in een band als gitarist. In de pauze kwam er een bandgenoot naar me toe en zei: “Die solo die je speelde was te gek man!” Ik keek naar hem op, voelde me gevleid maar vooral enorm ongemakkelijk, en ik stamelde: “Nouja, ik deed maar wat hoor. Enneuh, jij was ook goed man”. Hij keek me verontwaardigd aan en zei: “Als je een compliment krijgt, zeg dan gewoon dankjewel. Je hoeft geen compliment terug te geven of jezelf naar beneden te halen hoor.” Dat is me altijd bijgebleven.

Na ontvangen van waardering of erkenning is eigenlijk de enige reactie die je kunt geven ‘dankjewel’.

Alles wat daarna komt is niet authentiek of zelfs domweg beledigend. Het bagatelliseren van een compliment is als het bekritiseren van een cadeau. En wat verwacht je van de ander? Dat hij/zij het terugneemt en zegt, “Ja, je hebt gelijk, zo goed was het eigenlijk niet”. Ook direct waardering teruggeven kan als niet authentiek worden opgevat. Alsof iemand op je verjaardag komt, jou een cadeau geeft en jij even snel de kast induikt om iets terug te geven. Goed bedoeld maar onnodig.

Durf de waardering volledig in ontvangst te nemen, en geniet even van het moment. Laat het tot je doordringen.

Hoe doe je dit in de praktijk?

Wil jij meer waardering? Ik zou dan beginnen bij jezelf. Welke collega (misschien wel jouw baas) waardeer jij enorm? Durf jij naar die collega toe te stappen om hem of haar jouw ongezouten waardering uit te spreken? Of schrijf een kaart en leg deze op het bureau van je collega. Hoe fantastisch is het om ’s morgens op je werk te komen en daar een kaart te vinden met ‘Ik waardeer jouw enorm. Jouw gedrevenheid en positiviteit zijn een voorbeeld voor mij. Fijn dat jij er bent’!

Ik hoop dat jij de uitdaging aandurft om jouw waardering uit te spreken en vervolgens te kijken naar wat dat teweeg brengt!

Positiviteit is het sleutelwoord voor de werkwijze en de ambitie die wij bij Hermonde neerzetten. Organisaties, en de mensen die daar in werken, laten floreren, dat is wat ons drijft. Heb je behoefte aan meer positiviteit in jouw organisatie? We denken graag met je mee!

Bronnen

Bad Is Stronger Than Good

Spending and Well-Being

* Erkenning vs. waardering – Inspiratie opgedaan van de visie van Mike Robbins

Foto’s: Street art in Isfahan, Iran – Joris Heus

Geef een reactie

Je email adres wordt niet gepubliceerd. Required fields are marked *

Verwijder formulierPost comment